సీజెపీ తర్వాత మరో డిజిటల్ అలజడి.. రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్‌పై దేశ దృష్టి..

• మెరిట్, సామాజిక న్యాయం, ఆర్థిక వెనుకబాటుతనంపై మళ్లీ జాతీయ స్థాయిలో చర్చ ! 

భారతదేశంలో రిజర్వేషన్ విధానంపై మరోసారి విస్తృత చర్చ మొదలైంది. సామాజిక మాధ్యమాల వేదికగా ప్రారంభమైన రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్ దేశవ్యాప్తంగా యువత దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ఈ ఉద్యమాన్ని నిర్వహిస్తున్నవారు తమకు ఏ రాజకీయ పార్టీతోనూ సంబంధం లేదని చెబుతూ, ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న రిజర్వేషన్ విధానంలో సంస్కరణలు అవసరమని వాదిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా జనరల్ కేటగిరీలోని ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై జాతీయ స్థాయిలో చర్చ జరగాలని కోరుతున్నారు.

ఈ ఉద్యమం వేగంగా విస్తరించడానికి ముందు సామాజిక మాధ్యమాల్లో పెద్ద చర్చకు దారితీసిన కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ ఉద్యమాన్ని చాలామంది మలుపు తిరిగిన ఘట్టంగా అభివర్ణిస్తున్నారు. డిజిటల్ వేదికల ద్వారా లక్షలాది మంది యువతను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం, ప్రజా సమస్యలను దేశవ్యాప్త చర్చగా మార్చడం, సంప్రదాయ నిరసనలకు భిన్నంగా కొత్త తరహా ప్రచార పద్ధతులను ఉపయోగించడం వంటి అంశాలు కొత్త ఉద్యమాలకు స్ఫూర్తిగా నిలిచాయని రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్‌కు మద్దతు తెలిపేవారు పేర్కొంటున్నారు.

రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్ మద్దతుదారుల వాదన ప్రకారం, ప్రస్తుతం దేశంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, ఉన్నత విద్యాసంస్థల్లో ప్రవేశాల కోసం గతంలో ఎన్నడూ లేనంత తీవ్ర పోటీ నెలకొంది. వైద్య విద్య, ఇంజినీరింగ్ విద్య, యాజమాన్య విద్య, కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, సివిల్ సర్వీసులు, బ్యాంకింగ్ ఉద్యోగాల కోసం ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది విద్యార్థులు పోటీ పడుతున్నప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలు మాత్రం చాలా పరిమితంగా ఉన్నాయని వారు చెబుతున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రతి మార్కు అత్యంత కీలకంగా మారుతుండగా, వేర్వేరు కేటగిరీలకు వేర్వేరు అర్హత ప్రమాణాలు ఉండటం సమాన పోటీ వాతావరణాన్ని దెబ్బతీస్తోందని వారు వాదిస్తున్నారు.

దేశంలోని భారతీయ సాంకేతిక విద్యాసంస్థలు, జాతీయ సాంకేతిక విద్యాసంస్థలు, అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థలు, భారతీయ యాజమాన్య విద్యాసంస్థలు, కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రవేశాల సమయంలో జనరల్ కేటగిరీ విద్యార్థులు అత్యధిక మార్కులు సాధించినప్పటికీ అవకాశం కోల్పోతున్న సంఘటనలు పెరుగుతున్నాయని ఉద్యమ మద్దతుదారులు పేర్కొంటున్నారు. మరోవైపు రిజర్వేషన్ కేటగిరీలకు తక్కువ కటాఫ్‌లతో ప్రవేశాలు లభిస్తున్నాయని వారు చెబుతున్నారు. ఈ పరిస్థితి కారణంగా మెరిట్‌కు తగిన ప్రాధాన్యం లభించడం లేదనే భావన విద్యార్థుల్లో పెరుగుతోందని వారి అభిప్రాయం.

మద్దతుదారులు మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని కూడా ముందుకు తీసుకొస్తున్నారు. పేదరికం ఏ ఒక్క కులానికి మాత్రమే పరిమితం కాదని, అన్ని వర్గాల్లోనూ ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలు ఉన్నాయని వారు పేర్కొంటున్నారు. అయితే ప్రభుత్వ స్కాలర్‌షిప్‌లు, ఉచిత హాస్టళ్లు, కోచింగ్ పథకాలు, విద్యా రాయితీలు, పరీక్ష ఫీజు మినహాయింపులు వంటి సదుపాయాల్లో జనరల్ కేటగిరీలోని పేద విద్యార్థులకు తగిన ప్రాధాన్యం దక్కడం లేదని వారు వాదిస్తున్నారు. కుటుంబ ఆదాయం, జీవన పరిస్థితులు, గ్రామీణ నేపథ్యం వంటి అంశాలను కూడా సంక్షేమ పథకాల రూపకల్పనలో ప్రధాన ప్రమాణాలుగా తీసుకోవాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఉన్న విద్యా వ్యవస్థలో అవకాశాల కొరతే అసలు సమస్య అని ఉద్యమ మద్దతుదారులు చెబుతున్నారు. దేశంలో మరిన్ని ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాలలు, ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలు, పరిశోధనా సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు ఏర్పాటు చేయాలని, విద్యార్థుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా సీట్లను పెంచాలని వారు కోరుతున్నారు. పోటీ తగ్గితే రిజర్వేషన్ అంశంపై కూడా ఉద్రిక్తతలు తగ్గే అవకాశం ఉందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

అలాగే కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాల్లో అడ్మిషన్లు, పరిశోధన ఫెలోషిప్‌లు, డాక్టరేట్ సీట్లు, ప్రభుత్వ హాస్టళ్ల కేటాయింపులు, విద్యార్థి సంక్షేమ పథకాల అమలుపై సమగ్ర సమీక్ష జరగాలని రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్ మద్దతుదారులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. విద్యా నాణ్యత, పరిశోధన ప్రమాణాలు, అంతర్జాతీయ స్థాయి పోటీతత్వాన్ని పెంచాలంటే అవకాశాలను విస్తరించడమే శాశ్వత పరిష్కారమని వారు చెబుతున్నారు.

రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్ మద్దతుదారులు మరో కీలక అంశాన్ని ప్రస్తావిస్తున్నారు. రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు అన్ని అర్హులైన కుటుంబాలకు సమానంగా చేరడం లేదని, ఇప్పటికే ఆర్థికంగా, విద్యాపరంగా ఎదిగిన కుటుంబాలే తరతరాలుగా ఈ అవకాశాలను పొందుతున్నాయని వారు వాదిస్తున్నారు. దీనివల్ల అదే వర్గాల్లోని అత్యంత వెనుకబడిన కుటుంబాలకు అవకాశాలు పూర్తిగా అందడం లేదని పేర్కొంటున్నారు. అందుకే అన్ని వర్గాల్లోనూ క్రీమీ లేయర్ విధానాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేసి, నిజంగా అవసరమైన వారికి మాత్రమే ప్రయోజనాలు అందేలా వ్యవస్థను సంస్కరించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్ మద్దతుదారుల ప్రకారం, కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్యాసంస్థల్లో ప్రవేశాలకే కాకుండా, కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాల్లో పరిశోధన ఫెలోషిప్‌లు, విద్యార్థి వేతనాలు, ప్రభుత్వ హాస్టళ్లు, శిక్షణా కార్యక్రమాలు, కోచింగ్ పథకాలు వంటి అనేక రంగాల్లో కూడా సమగ్ర సమీక్ష అవసరం ఉంది. పేదరికం అన్ని వర్గాల్లో ఉన్నందున సంక్షేమ పథకాల అమలులో కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని వారు కోరుతున్నారు.

ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన పది శాతం రిజర్వేషన్‌ను వారు స్వాగతిస్తున్నప్పటికీ, ప్రస్తుత అర్హత ప్రమాణాలను పునఃసమీక్షించాలని సూచిస్తున్నారు. వార్షిక ఆదాయ పరిమితి, ఆస్తి నిబంధనలను శాస్త్రీయంగా నిర్ణయించి, నిజంగా అత్యంత అవసరమైన కుటుంబాలకు మాత్రమే ప్రయోజనం అందే విధంగా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఉద్యమ మద్దతుదారులు సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల ఇచ్చిన తీర్పులను కూడా ప్రస్తావిస్తున్నారు. షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో ఉపవర్గీకరణకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు అవకాశం ఉందని అత్యున్నత న్యాయస్థానం పేర్కొనడం, అలాగే కొంతమంది న్యాయమూర్తులు క్రీమీ లేయర్ అంశంపై చేసిన వ్యాఖ్యలు రిజర్వేషన్ వ్యవస్థలో సంస్కరణల అవసరంపై కొత్త చర్చకు దారితీశాయని వారు చెబుతున్నారు. ఇదే సమయంలో ఈ అంశాలపై తుది నిర్ణయం ప్రభుత్వం, పార్లమెంట్, న్యాయవ్యవస్థ పరిధిలోనే ఉంటుందని కూడా వారు పేర్కొంటున్నారు.

మద్దతుదారుల వాదనలో మరో ప్రధాన అంశం మెరిట్ మరియు అవకాశాల మధ్య సమతుల్యత. ఒకే పరీక్షలో ఎక్కువ మార్కులు సాధించిన విద్యార్థి అవకాశం కోల్పోతే, విద్యార్థుల్లో నిరుత్సాహం పెరుగుతోందని వారు అంటున్నారు. అదే సమయంలో సామాజిక న్యాయం అవసరాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం తమ ఉద్దేశం కాదని, కానీ రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు నిజంగా అత్యంత వెనుకబడిన వారికి చేరేలా వ్యవస్థను మరింత సమర్థవంతంగా మార్చాలని మాత్రమే కోరుతున్నామని వివరిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం దేశంలో వైద్య విద్య, ఇంజినీరింగ్ విద్య, ఉన్నత విద్య, పరిశోధన అవకాశాలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలపై అసాధారణ పోటీ నెలకొనడానికి ప్రధాన కారణం అవకాశాల కొరతేనని ఉద్యమ మద్దతుదారులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. కొత్త విశ్వవిద్యాలయాలు, వైద్య కళాశాలలు, ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలు, పరిశోధన సంస్థలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల సంఖ్య పెరిగితే సహజంగానే పోటీ ఒత్తిడి తగ్గుతుందని, అప్పుడు రిజర్వేషన్ అంశంపై ఉన్న ఉద్రిక్తత కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంటుందని వారు చెబుతున్నారు.

సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ఈ ఉద్యమం వేగంగా విస్తరిస్తుండగా, వేలాది మంది విద్యార్థులు తమ వ్యక్తిగత అనుభవాలను పంచుకుంటున్నారు. అధిక మార్కులు సాధించినప్పటికీ అవకాశాలు కోల్పోయామని, ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ తగిన ప్రభుత్వ మద్దతు లభించడం లేదని వారు తమ అనుభవాలను వెల్లడిస్తున్నారు. ఈ కారణంగానే రిజర్వేషన్ విధానంపై దేశవ్యాప్తంగా సమగ్ర సమీక్ష జరగాలని, సామాజిక న్యాయం, మెరిట్, ఆర్థిక అవసరం అనే మూడు అంశాలకు సమాన ప్రాధాన్యం ఇచ్చే విధానాన్ని రూపొందించాలని రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్ మద్దతుదారులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్‌కు మద్దతు తెలిపేవారి అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రస్తుతం దేశంలో రిజర్వేషన్ వ్యవస్థపై విస్తృత స్థాయిలో సమీక్ష జరగాల్సిన అవసరం ఉందని చెబుతున్నారు. సామాజిక న్యాయం కొనసాగుతూనే, ప్రయోజనాలు నిజంగా అత్యంత వెనుకబడిన కుటుంబాలకు చేరుతున్నాయా లేదా అన్న అంశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలించాలని వారు కోరుతున్నారు. ఇప్పటికే ఆర్థికంగా, విద్యాపరంగా ఎదిగిన కుటుంబాలే తరతరాలుగా అవకాశాలు పొందుతున్నాయనే వాదనను ముందుకు తెస్తూ, క్రీమీ లేయర్ విధానాన్ని మరింత కఠినంగా అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

మద్దతుదారుల ప్రకారం, దేశంలో అసలు సమస్య రిజర్వేషన్ ఒక్కటే కాదని, నాణ్యమైన విద్యా సంస్థలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, పరిశోధన అవకాశాలు, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు తగిన స్థాయిలో లేకపోవడమే ప్రధాన కారణమని అంటున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది యువత పోటీ పరీక్షలు రాస్తున్నప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలు పరిమితంగా ఉండటంతో తీవ్రమైన పోటీ ఏర్పడుతోందని వారు పేర్కొంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో మరిన్ని ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయాలు, వైద్య కళాశాలలు, ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలు, పరిశోధన సంస్థలు ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల సంఖ్యను కూడా పెంచాలని వారు సూచిస్తున్నారు.

ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల కోసం తీసుకొచ్చిన పది శాతం రిజర్వేషన్‌ను మరింత సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలని, అర్హత ప్రమాణాలను కూడా కాలానుగుణంగా సమీక్షించాలని ఉద్యమ మద్దతుదారులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అలాగే అన్ని వర్గాల్లోని పేద విద్యార్థులకు ప్రతిభ-ఆర్థిక పరిస్థితి ఆధారంగా విద్యార్థి వేతనాలు, ఉచిత శిక్షణ, హాస్టల్ సౌకర్యాలు, విద్యా రుణాలు, ఇతర సంక్షేమ పథకాలు విస్తృతంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని కోరుతున్నారు.

ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఉపవర్గీకరణకు సంబంధించిన తీర్పు తర్వాత రిజర్వేషన్ వ్యవస్థలో సంస్కరణలపై కొత్త చర్చ మొదలైందని ఉద్యమ మద్దతుదారులు చెబుతున్నారు. ఈ అంశాలపై ప్రభుత్వం, పార్లమెంట్, న్యాయ నిపుణులు, విద్యావేత్తలు, సామాజిక సంస్థలు కలిసి సమగ్రంగా చర్చించి భవిష్యత్ విధానాన్ని రూపొందించాలని వారు సూచిస్తున్నారు.

మరోవైపు, సామాజిక న్యాయాన్ని సమర్థించే వర్గాలు రిజర్వేషన్లు దశాబ్దాలుగా సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు రాజ్యాంగం కల్పించిన రక్షణ అని పేర్కొంటున్నాయి. కాబట్టి ఏవైనా మార్పులు చేయాలంటే అవి రాజ్యాంగ స్ఫూర్తిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, అన్ని వర్గాల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని మాత్రమే జరగాలని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

రిజర్వేషన్ హటావో ఆందోళన్‌తో ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా రిజర్వేషన్ విధానం, మెరిట్, సామాజిక న్యాయం, ఆర్థిక వెనుకబాటుతనం, విద్యా అవకాశాల విస్తరణ, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల పెంపు వంటి అంశాలపై మళ్లీ జాతీయ స్థాయిలో చర్చ ప్రారంభమైంది. ఈ చర్చలు భవిష్యత్తులో ఎలాంటి విధాన మార్పులకు దారితీస్తాయన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. అయితే రాజ్యాంగ పరిధిలోనే అన్ని నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని న్యాయ నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు.