అదానీ నియంత్రణలోని ఏసీసీ లిమిటెడ్కు కర్ణాటక హైకోర్టులో భారీ ఊరట లభించింది.
కలబురగి జిల్లాలో సున్నపురాయి తవ్వకాలపై రాష్ట్ర గనులు, భూగర్భశాస్త్ర శాఖ విధించిన
₹482.69 కోట్ల జరిమానాను హైకోర్టు రద్దు చేసింది.
గనుల లీజు కాలాన్ని చట్టం ద్వారా పొడిగించిన నేపథ్యంలో అదనపు లీజు పత్రం లేకపోవడం ఒక్కటే
తవ్వకాలను అక్రమంగా మార్చదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
2030 వరకు లీజు పొడిగింపు
ఏసీసీకి కలబురగి జిల్లా ఇంగల్గి, రావూర్ గ్రామాల్లో సున్నపురాయి గనులు ఉన్నాయి.
ఈ గనుల లీజు తొలిసారిగా 1963లో మంజూరైంది.
2015లో గనులు, ఖనిజాల అభివృద్ధి–నియంత్రణ చట్టానికి చేసిన సవరణతో పాత లీజులకు
చట్టబద్ధంగా పొడిగింపు లభించింది.
ఈ నిబంధనల ప్రకారం ఏసీసీ లీజు కాలం 2030 మార్చి 31 వరకు పొడిగించబడిందని
హైకోర్టు పేర్కొంది.
అదనపు లీజు పత్రం లేకపోయినా హక్కు కోల్పోదు
2023లో అసలు లీజు గడువు ముగిసిన తర్వాత కూడా ఏసీసీ తవ్వకాలు కొనసాగించిందని,
అదనపు లీజు పత్రం తీసుకోలేదని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది.
దీనిపై భారీ జరిమానా విధించింది.
అయితే చట్ట సవరణ ద్వారా లీజు కాలం పొడిగించబడినప్పుడు, కేవలం అదనపు లీజు పత్రం జారీ కాకపోవడం వల్ల
తవ్వకాలు కొనసాగించే హక్కు కోల్పోదని ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ విభు బఖ్రు,
జస్టిస్ కేఎస్ హేమలేఖతో కూడిన ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
రాయల్టీ లెక్కింపుపైనా రాష్ట్ర వాదన తిరస్కరణ
సున్నపురాయి తవ్వకాలపై చెల్లించాల్సిన రాయల్టీని రాష్ట్రం అంచనా ఆధారంగా లెక్కించడాన్ని కూడా
హైకోర్టు సమర్థించలేదు. ఏసీసీ నిర్వహిస్తున్న సిమెంట్ కర్మాగారానికి సున్నపురాయి
స్వీయ వినియోగం కోసం తవ్వుతున్న గని కావడంతో, వాస్తవంగా వినియోగించిన
ఖనిజ పరిమాణంపైనే రాయల్టీ చెల్లించాల్సి ఉంటుందని కోర్టు పేర్కొంది.
బెల్టోమీటర్ లెక్కలకు కోర్టు ప్రాధాన్యం
గని నుంచి సిమెంట్ కర్మాగారానికి తరలించిన సున్నపురాయి పరిమాణాన్ని కొలిచేందుకు ఏసీసీ ఏర్పాటు చేసిన
బెల్టోమీటర్ వివరాలను తరచూ సమర్పించినట్లు కోర్టు గుర్తించింది.
ఆ కొలతల ఖచ్చితత్వాన్ని ప్రభుత్వం సవాలు చేయలేదని పేర్కొంది.
జాతీయ సిమెంట్, నిర్మాణ సామగ్రి మండలి సమర్పించిన వినియోగ నివేదికను కూడా రాష్ట్రం
పక్కనపెట్టి ఊహాజనిత లెక్కల ఆధారంగా రాయల్టీ డిమాండ్ చేయలేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
₹125 కోట్లు తిరిగి చెల్లించాలని ఆదేశం
మధ్యంతర ఉత్తర్వుల నేపథ్యంలో ఏసీసీ ఇప్పటికే జమ చేసిన ₹125 కోట్లను తిరిగి చెల్లించాలని
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని హైకోర్టు ఆదేశించింది.
అలాగే ఏసీసీకి ఇంటిగ్రేటెడ్ లీజ్ మేనేజ్మెంట్ సిస్టమ్ (ఐఎల్ఎంఎస్) పోర్టల్పై
పూర్తి ప్రాప్యత కల్పించాలని సూచించింది.
అదనపు లీజు పత్రం జారీ చేయాలి
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన రాయల్టీ సంబంధిత సవాలును కూడా కోర్టు తిరస్కరించింది.
ఏసీసీకి అనుకూలంగా రివిజనల్ అథారిటీ ఇచ్చిన నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తూ,
ఏసీసీకి అనుకూలంగా అదనపు లీజు పత్రాన్ని అమలు చేయాలని రాష్ట్ర అధికారులను ఆదేశించింది.
- ₹482.69 కోట్ల రాష్ట్ర జరిమానా రద్దు
- ఏసీసీ గనుల లీజు 2030 మార్చి 31 వరకు పొడిగింపునకు గుర్తింపు
- అదనపు లీజు పత్రం లేకపోవడం వల్ల తవ్వకాల హక్కు కోల్పోదని స్పష్టీకరణ
- ఊహాజనిత పద్ధతిలో రాయల్టీ లెక్కింపును తిరస్కరణ
- జమ చేసిన ₹125 కోట్లు ఏసీసీకి తిరిగి ఇవ్వాలని ఆదేశం
- ఐఎల్ఎంఎస్ పోర్టల్కు పూర్తి ప్రాప్యత కల్పించాలని ఆదేశం
- అదనపు లీజు పత్రాన్ని అమలు చేయాలని రాష్ట్రానికి సూచన
2015 గనుల చట్ట సవరణ ద్వారా లభించిన లీజు పొడిగింపును కేవలం పరిపాలనా పత్రం జారీ కాలేదనే కారణంతో
నిరర్థకం చేయలేమని కర్ణాటక హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. దీంతో ఏసీసీపై విధించిన భారీ జరిమానా రద్దవడంతో పాటు,
రాయల్టీ లెక్కింపు విధానంపైనా రాష్ట్రానికి కీలక న్యాయపరమైన స్పష్టత లభించింది.
