బీఆర్ఎస్ నుంచి కాంగ్రెస్లో చేరిన ఎమ్మెల్యేల అనర్హత వ్యవహారం మరోసారి హైకోర్టుకు చేరింది. 10 మంది బీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యేలపై అనర్హత వేటు వేయాలన్న పిటిషన్లను స్పీకర్ తిరస్కరించడాన్ని సవాల్ చేస్తూ దాఖలైన తొమ్మిది రిట్ పిటిషన్లపై తెలంగాణ హైకోర్టు సోమవారం విచారణ చేపట్టింది.
స్పీకర్ నిర్ణయంపై అభ్యంతరం
చీఫ్ జస్టిస్ అపరేష్కుమార్ సింగ్, జస్టిస్ ఘౌస్ మీరా మొహియుద్దీన్ల ధర్మాసనం ముందు పిటిషనర్ల తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది గండ్ర మోహన్రావు వాదించారు. తెలంగాణ అసెంబ్లీ సభ్యుల అనర్హత నిబంధనల్లోని 6, 7, 8 రూల్స్ను స్పీకర్ సరిగా వర్తింపజేయలేదని పేర్కొన్నారు.
పార్టీ చర్య లేకపోతే ఫిరాయింపు ఉండదా?
బీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యేలపై పార్టీ ఎలాంటి షోకాజ్ నోటీసులు ఇవ్వకపోవడం, సస్పెండ్ చేయకపోవడం లేదా బహిష్కరించకపోవడాన్ని స్పీకర్ తన నిర్ణయంలో పరిగణనలోకి తీసుకోవడాన్ని పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాది ప్రశ్నించారు.
మరో పార్టీ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడమూ ఆధారమేనా?
బీఆర్ఎస్ నుంచి గెలిచి కాంగ్రెస్లో చేరడం, కాంగ్రెస్ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం, ఆ పార్టీ తరఫున ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం వంటి అంశాలు సభ్యత్వాన్ని స్వచ్ఛందంగా వదులుకున్నట్లు నిర్ధారించడానికి సంబంధిత ఆధారాలుగా పరిగణించవచ్చని పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాది వాదించారు.
నోటీసుల్లో జాప్యంపైనా ప్రశ్నలు
2024 మే 18న అనర్హత పిటిషన్లు దాఖలైతే.. సంబంధిత ఎమ్మెల్యేలకు 2025 జనవరిలో నోటీసులు ఇవ్వడంపై పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాది ప్రశ్నించారు. అనర్హత పిటిషన్లను నిరవధికంగా పెండింగ్లో ఉంచలేరని, సుప్రీంకోర్టు గత తీర్పుల్లోనూ ఇలాంటి వ్యవహారాలను సహేతుక సమయంలో తేల్చాల్సిన అవసరాన్ని స్పష్టం చేసిందని వాదించారు.
స్పీకర్ పాత్రపై రాజ్యాంగ ప్రశ్న
పిటిషనర్ల వాదనల ప్రకారం.. పదో షెడ్యూల్ కింద స్పీకర్ అనర్హత అంశాన్ని పరిశీలించే సమయంలో నిర్దేశిత విధానాలను పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఇది సాధారణ రాజకీయ వివాదం కాదని, రాజ్యాంగపరమైన ప్రక్రియ అని పేర్కొన్నారు.
ఎమ్మెల్యే తరఫున మరో వాదన
ఎమ్మెల్యే దానం నాగేందర్ తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది ఏ. వెంకటేశ్ వాదనలు వినిపిస్తూ.. ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధిని పదవి నుంచి తొలగించడం అంటే అతడిని ఎన్నుకున్న ప్రజల తీర్పుపైనా ప్రభావం చూపడమేనని పేర్కొన్నారు.
లోక్సభ ఎన్నికల్లో పోటీపై వివాదం
దానం నాగేందర్ 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఖైరతాబాద్ నుంచి బీఆర్ఎస్ అభ్యర్థిగా గెలిచారు. అనంతరం 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేయడాన్ని పిటిషనర్లు పార్టీ సభ్యత్వాన్ని వదులుకున్న చర్యగా పేర్కొన్నారు.
అయితే ఎమ్మెల్యేగా ఉంటూనే లోక్సభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడాన్ని చట్టం నిషేధించదని, అభ్యంతరం కేవలం ప్రత్యర్థి పార్టీ టికెట్పై పోటీ చేయడంపైనే ఉందని దానం నాగేందర్ తరఫు న్యాయవాది వాదించారు.
స్పీకర్ తరఫు వాదన
స్పీకర్ తరఫు న్యాయవాది పదో షెడ్యూల్ కింద స్పీకర్ ట్రిబ్యునల్గా వ్యవహరిస్తారని, ఈ ప్రక్రియలో ఆయన రాజ్యాంగపరమైన తటస్థతను పాటిస్తారని కోర్టుకు తెలిపారు. ఈ ప్రక్రియ సాధారణ ప్రత్యర్థి న్యాయవ్యవహారం కాదని పేర్కొన్నారు.
విచారణ మంగళవారానికి వాయిదా
అనర్హత పిటిషన్లపై వాదనలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో తదుపరి విచారణను ధర్మాసనం ఆగస్టు 18కి వాయిదా వేసింది.
ఫిరాయింపు నిర్ధారణకు పార్టీ బహిష్కరణ అవసరమా?
ఎమ్మెల్యే ప్రవర్తనతోనే సభ్యత్వాన్ని వదులుకున్నట్లు తేలుతుందా?
స్పీకర్ నిర్ణయానికి న్యాయపరమైన పరిమితులెంత?
