కుమ్హార్ టెక్రిలో దాదాపు తొమ్మిది దశాబ్దాల క్రితం బయటపడిన
42 మానవ కంకాలాలు ఇప్పటికీ అంతుచిక్కని ప్రశ్నలను మిగిల్చాయి.
పిల్లలు, మహిళలు, పురుషులకు చెందిన అవశేషాలు ఒకే ప్రాంతంలో లభించగా.. కొందరిని పాతిపెట్టిన ఆనవాళ్లు,
మరికొందరిని దహనం చేసిన ఆధారాలు కనిపించాయి.
💀 కపాలాలు.. ఒక్కొక్కటి ఒక్కో భంగిమలో!
1938–39లో గ్వాలియర్ స్టేట్ పురావస్తు శాఖ చేపట్టిన ట్రయల్ తవ్వకాల్లో ఈ కపాలాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
వాటి భంగిమలు పరిశోధకులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేశాయి.
కొన్ని కపాలాలు బోర్లా.. మరికొన్ని వీపుపై.. కొన్ని కూర్చున్నట్టుగా.. మరికొన్ని శరీరం మెలికలు తిరిగినట్టుగా,
ఇంకొన్నింటి కాళ్లు పైకి ముడుచుకున్నట్టుగా కనిపించాయి.
వీటి చుట్టూ సీంపు ఆభరణాలు, బూడిద–ఎముకలతో ఉన్న కలశాలు, కప్పులు, పళ్లాలు కూడా లభించాయి.
ఒకే ప్రాంతంలో అంత్యక్రియల పద్ధతులు ఇలా భిన్నంగా ఉండటమే అసలు మిస్టరీకి కారణం.
🕰️ 2,300 ఏళ్ల క్రితం ఏం జరిగింది?
ఈ ప్రదేశం సాధారణంగా క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం ప్రాంతానికి చెందినదిగా భావిస్తున్నారు.
అయితే ఈ ప్రాంతం అంతకంటే కొన్ని శతాబ్దాల ముందే ఉపయోగంలో ఉండి ఉండొచ్చని చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.
పాత తవ్వకాలలో కపాలాలు ఉన్న పొరపై లభించిన కాస్ట్ కాపర్ నాణేల ఆధారంగా
ఆ కాలాన్ని అంచనా వేశారు. అంటే ఈ అవశేషాలు దాదాపు 2,200–2,300 ఏళ్ల నాటి సమాజానికి సంబంధించినవిగా ఉండొచ్చు.
❓ సామూహిక హత్యా? కాదు.. ఆధారం లేదు!
కంకాలాలు అసాధారణ భంగిమల్లో ఉండటంతో సామూహిక మరణం లేదా హత్యకు సంబంధించిన ఊహాగానాలు తెరపైకి వస్తున్నాయి.
కానీ ఇప్పటివరకు లభించిన ఆధారాలతో అలాంటి నిర్ధారణ చేయలేము.
జీవశాస్త్ర మానవశాస్త్ర నిపుణురాలు వీణా ముష్రిఫ్-త్రిపాఠి అభిప్రాయం ప్రకారం,
కేవలం కంకాలాలను పాతిపెట్టిన భంగిమలను బట్టి ఒక నిర్దిష్ట సంస్కృతి లేదా సమాజానికి చెందినవారని చెప్పడం కష్టం.
ఒకే ప్రాంతంలో దహనం, ఖననం రెండూ కనిపించడం అక్కడ వేర్వేరు సమూహాలు లేదా సమాజాలకు చెందిన వ్యక్తులు ఉండి ఉండొచ్చనే అవకాశాన్ని పెంచుతోంది.
🧬 ఇప్పుడు DNA చెబుతుందా అసలు కథ?
2007–08లో ఈ అవశేషాలను పరిశీలించిన నిపుణులు ఆధునిక శాస్త్రీయ పద్ధతులతో మరోసారి అధ్యయనం చేయాలని సూచిస్తున్నారు.
పరిశోధనలో ఉపయోగపడే పద్ధతులు:
- AMS రేడియోకార్బన్ డేటింగ్ – కంకాలాల ఖచ్చితమైన కాలాన్ని నిర్ధారించేందుకు
- DNA విశ్లేషణ – జన్యు సంబంధాలు, పూర్వీకుల మూలాలను తెలుసుకునేందుకు
- ఐసోటోప్ అధ్యయనం – వారు తిన్న ఆహారం, జీవించిన ప్రాంతాలపై ఆధారాలు పొందేందుకు
- ఎముకల ఆకృతిశాస్త్ర అధ్యయనం – వయసు, లింగం, జనాభా లక్షణాలను అంచనా వేసేందుకు
🏺 వైశ్య టెక్రి.. మిస్టరీకి కీలక లింక్?
కుమ్హార్ టెక్రికి సుమారు 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న వైశ్య టెక్రి ఇప్పుడు ఈ కథలో కీలకంగా మారుతోంది.
అక్కడ ఉన్న భారీ స్తూపం ఈ ప్రాంత చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడంలో ముఖ్యమైన ఆధారాలను అందించే అవకాశం ఉంది.
అందుకే ASI ప్రాంతీయ కార్యాలయం వైశ్య టెక్రిలో మరింత తవ్వకాలకు కేంద్ర కార్యాలయం నుంచి అనుమతి కోరింది.
అక్కడి నిర్మాణాలు, పొరలు, నాణేలు, మట్టి పాత్రలు లేదా ఇతర అవశేషాలు బయటపడితే
కుమ్హార్ టెక్రి కంకాలాలకు సంబంధించిన కాలం, సమాజం, ఆచారాలపై కొత్త ఆధారాలు లభించే అవకాశం ఉంది.
🏛️ సాంచి కంటే పెద్ద స్తూపం?
వైశ్య టెక్రిలోని స్తూపం పరిమాణం సాంచి మహా స్తూపంతో పోల్చదగినంత భారీదిగా ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
పాత తవ్వకాల్లో పెద్ద ఇటుకలు, పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలు లభించడంతో ఈ ప్రాంతాన్ని మౌర్య కాలంతో అనుసంధానించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
అయితే చరిత్రకారులు ఒక విషయంపై జాగ్రత్త సూచిస్తున్నారు:
1938–39 నాటి తవ్వకాల ఆధారాలతోనే తుది చారిత్రక నిర్ణయాలకు రావడం సరికాదు.
కొత్తగా శాస్త్రీయంగా, విస్తృతంగా తవ్వకాలు జరగాల్సిన అవసరం ఉంది. 2
👑 అశోకుడి కాలంతో సంబంధం ఉందా?
ఉజ్జయినికి మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడితో ఉన్న సంబంధంపై చారిత్రక, సంప్రదాయ కథనాలు ఉన్నాయి.
వైశ్య టెక్రి, కుమ్హార్ టెక్రి ప్రాంతాల్లోని నిర్మాణాలు మౌర్య కాలానికి చెందినవిగా భావించే ఆధారాలు కూడా ఉన్నాయి.
అయితే వైశ్య టెక్రి తవ్వకాలతోనే అశోకుడి ప్రత్యక్ష సంబంధం నిరూపితమైందని చెప్పడం తొందరపాటు.
ఉజ్జయినిలో ఇప్పటివరకు అశోకుడికి సంబంధించిన శాసనం లేదా స్తంభం వంటి ప్రత్యక్ష ఆధారం దొరకలేదని చరిత్ర పరిశోధకులు గుర్తుచేస్తున్నారు. 3
🔍 ఇప్పుడు పరిశోధకుల ముందున్న ప్రశ్నలు
- ఈ 42 మంది అసలు ఎవరు?
- వారంతా ఒకే సమాజానికి చెందినవారా?
- ఒకే ప్రాంతంలో ఖననం, దహనం రెండూ ఎందుకు జరిగాయి?
- కంకాలాల భిన్నమైన భంగిమలకు కారణం ఏమిటి?
- వారు ఏ ప్రాంతం నుంచి వచ్చారు?
- వారి ఆహార విధానం ఎలా ఉండేది?
- వైశ్య టెక్రి స్తూపంతో కుమ్హార్ టెక్రికి ఏమైనా సంబంధం ఉందా?
- ఈ ప్రాంతం మౌర్య లేదా ప్రారంభ బౌద్ధ కాలంలో ఎలాంటి పాత్ర పోషించింది?
🕵️ 90 ఏళ్ల తర్వాత.. మళ్లీ తెరపైకి మిస్టరీ!
పోంపేయిలో అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం కారణంగా ప్రజల చివరి క్షణాలు చరిత్రలో నిలిచిపోయాయి.
ఉజ్జయినిలో మాత్రం అలా ఒక్కసారిగా మరణించినట్లు ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ఆధారం లేదు.
ఇక్కడి అసలు రహస్యం మరణం కంటే ఎక్కువగా
“ఈ ప్రజలు ఎవరు? వారి సమాజం ఎలా ఉండేది? వారి అంత్యక్రియల పద్ధతులు ఎందుకు భిన్నంగా ఉన్నాయి?”
అన్నదే.
వైశ్య టెక్రి తవ్వకాలు, పాత కంకాలాలపై DNA–రేడియోకార్బన్–ఐసోటోప్ పరీక్షలు జరిగితే
దాదాపు 2,300 ఏళ్లుగా నిశ్శబ్దంగా ఉన్న ఈ కథలో కొత్త అధ్యాయం మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది.
1938–39లో 42 కంకాలాల వెలికితీత |
క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం ప్రాంతానికి చెందినవిగా అంచనా |
పిల్లలు, మహిళలు, పురుషుల అవశేషాలు |
ఖననం–దహనం రెండింటి ఆనవాళ్లు |
DNA, AMS రేడియోకార్బన్, ఐసోటోప్ పరీక్షల ప్రతిపాదన |
2 కి.మీ దూరంలోని వైశ్య టెక్రిపై తవ్వకాలకు కసరత్తు |
అశోకుడు–మౌర్య కాలంతో సంబంధంపై మరింత పరిశోధన అవసరం

