తుకారాం ముండే.. పేరు కంటే పనితీరే పరిచయం.. మహారాష్ట్ర అసలీ సింగం..
ముంబయి, ఆగస్టు 12 (నవజ్యోతి ఎడిటర్): ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగి తన పదవీకాలంలో ఎన్నిసార్లు బదిలీ అవుతారు? ఒకటి, రెండు, ఐదు.. చాలా ఎక్కువైతే పది. కానీ మహారాష్ట్రకు చెందిన ఐఏఎస్ అధికారి తుకారాం ముండే మాత్రం 21 ఏళ్ల సర్వీసులో ఏకంగా 25 బదిలీలను ఎదుర్కొన్నారు. 2005 బ్యాచ్కు చెందిన ఆయనకు తాజాగా మహారాష్ట్ర ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (ఎఫ్డీఏ) కమిషనర్గా బాధ్యతలు అప్పగించారు. ఇది ఆయన కెరీర్లో 25వ బదిలీ.
బదిలీ అనేది ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో సాధారణ పరిపాలనా ప్రక్రియే. అయితే ఒకే అధికారికి తరచూ బదిలీలు ఎదురవుతూ, ప్రతి చోటా ఆయన కఠినమైన అమలు, నిబంధనల విషయంలో రాజీ పడని వైఖరి, ప్రజా ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే నిర్ణయాలతో గుర్తింపు పొందితే.. ఆ బదిలీలపై చర్చ జరగడం సహజం. ముండే కెరీర్ కూడా అలాంటి చర్చకు కేంద్రంగా మారింది.
ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో చాలామంది అధికారులు తమకు అప్పగించిన బాధ్యతలను పూర్తి చేసి తదుపరి పోస్టింగ్ కోసం ఎదురుచూస్తుంటారు. ముండే మాత్రం ఎక్కడ పనిచేసినా అక్కడ వ్యవస్థను కదిలించే ప్రయత్నం చేశారనే పేరు తెచ్చుకున్నారు. అందుకే ఆయనను మహారాష్ట్ర బ్యూరోక్రసీలో కఠినమైన, నిబంధనల అమలులో వెనక్కి తగ్గని అధికారిగా పలువురు అభివర్ణిస్తుంటారు.
2026 మే 25న మహారాష్ట్ర ఎఫ్డీఏ కమిషనర్గా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ముండే దృష్టి ఆహార కల్తీ, నిషేధిత ఉత్పత్తులు, నిబంధనలు ఉల్లంఘించే తయారీ కేంద్రాలు, లైసెన్సులు లేని వ్యాపారాలపై పడింది. తన నాయకత్వంలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తనిఖీలు, దాడులు భారీగా పెరిగాయి.
- 360కిపైగా తనిఖీలు నిర్వహించారు.
- 235 ఎఫ్ఐఆర్లు నమోదు చేశారు.
- 359 మందిని అరెస్టు చేశారు.
- 274 సంస్థలను సీజ్ చేశారు.
- రూ.4 కోట్లకు పైగా విలువైన నిషేధిత వస్తువులను స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
మే 25 నుంచి జూన్ 15 వరకు కేవలం మూడు వారాల్లోనే ఈ చర్యలు చేపట్టారు. గుట్కా, కల్తీ ఆహారం, అక్రమ తయారీ యూనిట్లు, లైసెన్సులు లేని సంస్థలు, ఔషధ నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై చర్యలు తీసుకున్నారు.
ఈ చర్యలతో ఎఫ్డీఏ కేవలం తనిఖీలు చేసే విభాగంగా కాకుండా నిబంధనలను కఠినంగా అమలు చేసే సంస్థగా కనిపించిందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి. కల్తీ ఆహారం, ముఖ్యంగా పాలు, ప్రజల ఆరోగ్యంతో నేరుగా ముడిపడి ఉన్న అంశం కావడంతో ఈ చర్యలకు మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది.
ముండే కెరీర్లో బదిలీలు కొత్త విషయం కాదు. 21 ఏళ్ల సర్వీసులో 25 పోస్టింగులు అంటే సగటున ఏడాదికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ బదిలీ అన్నమాట. 2026లోనూ ఆయనకు తక్కువ వ్యవధిలోనే వరుస మార్పులు ఎదురయ్యాయి. ఏప్రిల్లో ఒక పోస్టింగ్ నుంచి మరో బాధ్యతకు బదిలీ ఉత్తర్వులు వచ్చినప్పటికీ, ఆ ఉత్తర్వులు నిలిపివేయడంతో కొంతకాలం పోస్టింగ్ లేకుండానే ఉన్నారు. అనంతరం ఎఫ్డీఏ కమిషనర్గా నియమితులయ్యారు.
అయితే పోస్టింగ్ మారినా ముండే పనితీరులో మాత్రం పెద్దగా మార్పు కనిపించలేదన్నది ఆయనపై ఉన్న అభిప్రాయం. ఒక శాఖ నుంచి మరో శాఖకు వెళ్లినా నిబంధనల అమలు, క్రమశిక్షణ, ప్రజా ప్రయోజనాలపై దృష్టి కొనసాగుతూనే వచ్చింది.
ముండే పనితీరుకు ప్రజల్లో మంచి స్పందన ఉన్నప్పటికీ, ఆయన పని విధానం ఎప్పుడూ వివాదాలకు దూరంగా ఉండలేదు. కఠినమైన చర్యలు, వేగవంతమైన నిర్ణయాలు, నిబంధనల అమలులో రాజీ పడని వైఖరి కారణంగా ఆయన నిర్ణయాలపై చర్చలు కూడా జరిగాయి. అంటే ముండే కథ కేవలం ‘హీరో అధికారి’ కథ కాదు.. కఠినమైన పరిపాలనా విధానంపై జరుగుతున్న చర్చ కూడా.
అయితే ఆయనను విమర్శించే వారు కూడా ఆయన వ్యక్తిగత నిజాయితీపై పెద్దగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తరని జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ఆయన పని విధానమే ప్రధాన చర్చాంశంగా మారుతుంటుందని ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పేర్కొంది.
ఒక అధికారికి 25 బదిలీలు జరిగాయంటే ప్రతిదానికీ రాజకీయ ఒత్తిడే కారణమని చెప్పడం సరైంది కాదు. బదిలీలు పరిపాలనా అవసరాలు, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, పోస్టుల మార్పులు వంటి అనేక కారణాలతోనూ జరుగుతాయి. అదే సమయంలో ఒక అధికారి తరచూ కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకుంటూ, ప్రభావవంతమైన వర్గాల ప్రయోజనాలకు భిన్నంగా పనిచేస్తే బదిలీలు చర్చకు రావడం కూడా సహజమే.
ముండే విషయంలో ఈ రెండు కోణాలూ ఉన్నాయి. అందుకే ఆయన కెరీర్ను కేవలం ‘25 బదిలీలు’ అనే సంఖ్యతో కాకుండా.. ప్రతి పోస్టింగ్లో ఆయన ఏం చేశారనే దానితో చూడాలి.
ఒక అధికారి ఎన్ని సంవత్సరాలు ఒకే కుర్చీలో ఉన్నారన్నది ముఖ్యం కాదు. ఆ కుర్చీలో ఉన్నప్పుడు ప్రజలకు ఏం చేశారన్నదే ముఖ్యం. పదవి మారినా పని ఆగకపోవడం, బదిలీ వచ్చినా బాధ్యత నుంచి వెనక్కి తగ్గకపోవడం ముండే కెరీర్లో కనిపించే ముఖ్యమైన అంశం.
25 బదిలీలు ఆయనకు ఒక పరిపాలనా గణాంకం కావచ్చు. కానీ ప్రజలకు మాత్రం ఒక ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తోంది: నిబంధనలు అమలు చేయడం వల్ల ఒక అధికారి తరచూ బదిలీ అవుతుంటే.. సమస్య అధికారిలో ఉందా? లేక వ్యవస్థలో ఉందా?
ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ముండే ఒక్కరి కథలోనే ఉండకపోవచ్చు. కానీ ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో అధికారులకు ఎంత స్వేచ్ఛ, ఎంత రక్షణ, ఎంత బాధ్యత ఉండాలన్న చర్చకు ఆయన కెరీర్ మాత్రం ఒక బలమైన ఉదాహరణ.
21 ఏళ్లలో 25 బదిలీలు.. అయినా పని మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంది. అదే తుకారాం ముండే కథలో అసలు ఆసక్తికరమైన విషయం.

