🤝 మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీ కీలకం
జిన్పింగ్ భారత్కు వస్తే ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో ఆయన భేటీ అయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ సమావేశం జరిగితే రెండు దేశాల భవిష్యత్ సంబంధాల దిశపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
1962 యుద్ధం నుంచి భారత్–చైనా సంబంధాల్లో అనుమానాలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. 2020లో తూర్పు లద్దాఖ్లోని సరిహద్దు ఘర్షణ తర్వాత ఈ సంబంధాలు మరింత దెబ్బతిన్నాయి. ఆ ఘటనలో 20 మంది భారత సైనికులు, నలుగురు చైనా సైనికులు మరణించారు. అయితే ఇటీవలి కాలంలో సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నాలతో పాటు ఉన్నతస్థాయి సంప్రదింపులు మళ్లీ ఊపందుకున్నాయి. 1
🇮🇳 పెట్టుబడులపై భారత్ కొంత సడలింపు
2020 సరిహద్దు ఘర్షణల తర్వాత చైనా పెట్టుబడులపై భారత్ కఠిన నిబంధనలు విధించింది. తాజాగా ఎలక్ట్రానిక్స్, మూలధన వస్తువులు, సౌర విద్యుత్ పరికరాల వంటి కొన్ని రంగాల్లో చైనా పెట్టుబడులకు సంబంధించిన నిబంధనలను కొంత సడలించింది. కొన్ని రంగాల్లో భారత–చైనా సంస్థల సంయుక్త భాగస్వామ్యాలకు వేగంగా అనుమతులు ఇవ్వడంపైనా పరిశీలన జరుగుతోంది. 2
ఈ నేపథ్యంలో భారతదేశానికి చెందిన డిక్సన్ టెక్నాలజీస్, చైనాకు చెందిన వివో మధ్య దేశీయ స్మార్ట్ఫోన్ తయారీ భాగస్వామ్యానికి కూడా అనుమతి లభించింది. అయితే ఇది చైనా కంపెనీలకు భారత మార్కెట్లో మళ్లీ పెద్ద ఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టే మార్గం పూర్తిగా తెరుచుకుందని చెప్పే పరిస్థితి మాత్రం కాదు.
🚗 BYD, గ్రేట్ వాల్ మోటార్స్ ఇంకా వెనకడుగులోనే
భారత్లో పెట్టుబడులపై కఠిన పరిశీలన ఎదురవుతుండటంతో చైనాకు చెందిన ప్రముఖ వాహన తయారీ సంస్థలు బీవైడీ, గ్రేట్ వాల్ మోటార్స్ గతంలో ప్రతిపాదించిన కొన్ని పెట్టుబడి ప్రణాళికలను నిలిపివేసినట్లు భారత ప్రభుత్వ వర్గాలను ఉటంకిస్తూ రాయిటర్స్ తెలిపింది.
దీంతో రాజకీయ సంబంధాల్లో మెరుగుదల కనిపిస్తున్నా.. వ్యాపార రంగంలో మాత్రం చైనా కంపెనీలు పూర్తిస్థాయిలో నమ్మకంతో భారత్కు తిరిగి వస్తున్న పరిస్థితి ఇంకా కనిపించడం లేదు. 3
📱 అలీపే ప్రతిపాదనకు భారత్ నో
చైనాకు చెందిన యాంట్ గ్రూప్కు అనుబంధమైన అలీపేను భారత తక్షణ చెల్లింపుల వ్యవస్థతో అనుసంధానించే ప్రతిపాదనను జాతీయ భద్రత, డేటా భద్రతకు సంబంధించిన ఆందోళనల కారణంగా భారత్ ఆమోదించలేదని రాయిటర్స్ ఇటీవల నివేదించింది.
మరోవైపు చైనాకు చెందిన స్మార్ట్ఫోన్ సంస్థ షావోమీ భారతదేశంలో నిర్వహిస్తున్న వ్యాపారంపై సమగ్ర దర్యాప్తు చేపట్టాలని సీరియస్ ఫ్రాడ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఆఫీస్ సిఫారసు చేసినట్లు సమాచారం. అయితే షావోమీ తాము భారత చట్టాలను పాటిస్తున్నామని, ఎస్ఎఫ్ఐఓ నుంచి ఎలాంటి అధికారిక సమాచారం అందలేదని తెలిపింది. 4
⚙️ చైనా నుంచి వచ్చే పరికరాలపైనా సమస్యలు
భారత్లో సౌర విద్యుత్, ఎలక్ట్రానిక్స్, మౌలిక వసతుల రంగాలకు అవసరమైన చైనా తయారీ పరికరాలు, విడిభాగాలు ఈ ఏడాది చైనా కస్టమ్స్ వద్ద నిలిచిపోయినట్లు పరిశ్రమ వర్గాలు, భారత వర్గాలను ఉటంకిస్తూ రాయిటర్స్ పేర్కొంది.
కొన్ని భారీ సొరంగ తవ్వే యంత్రాలు ఏడాదికి పైగా చైనా వద్ద నిలిచిపోయినట్లు ఒక భారత ప్రభుత్వ అధికారి తెలిపినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. ఈ పరిణామాలు కేవలం పరిపాలనా ఆలస్యాలు మాత్రమే కాకుండా.. భారత్ చైనా సాంకేతిక, వాణిజ్య ఆధారపడటాన్ని బీజింగ్ ఒక సాధనంగా ఉపయోగించే అవకాశం ఉందనే ఆందోళనలను పెంచుతున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. 5
🛂 వీసాల విషయంలోనూ చిక్కులు
గత ఏడాది భారత్, చైనా నేరుగా విమాన సర్వీసులను పునరుద్ధరించడంతో పాటు చైనా వ్యాపార నిపుణులకు వీసా ప్రక్రియలను సులభతరం చేశాయి. అయినప్పటికీ ఇటీవల చైనాలో వ్యాపార ప్రయోజనాలతో పర్యటించాల్సిన కొంతమంది భారతీయులకు వీసాలు పొందడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని వ్యాపార వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
దీనిపై చైనా విదేశాంగ శాఖ మాత్రం చట్టాలు, నిబంధనలకు అనుగుణంగా చైనాను సందర్శించాల్సిన అవసరం ఉన్న భారతీయులకు వీసాలు జారీ చేస్తున్నామని తెలిపింది. 6
🇨🇳 ‘భారత్–చైనా భాగస్వాములే’ అంటున్న బీజింగ్
భారత్, చైనాలు “భాగస్వాములు.. పోటీదారులు కాదు; ఒకరి అభివృద్ధికి మరొకరు అవకాశాలు.. ముప్పులు కాదు” అనే దృక్పథంతో ఉన్నాయని చైనా విదేశాంగ శాఖ రాయిటర్స్కు తెలిపింది.
అయితే భారత్లో మాత్రం జాతీయ భద్రత, సున్నితమైన సాంకేతికత, కీలక మౌలిక వసతులు, డేటా భద్రత వంటి అంశాల్లో చైనా సంస్థలపై అప్రమత్తత కొనసాగుతోంది. మరోవైపు చైనా కూడా భారత్కు కీలక సాంకేతికత, మౌలిక వసతుల పరికరాల విక్రయాలపై కొన్ని పరిమితులు విధిస్తున్నట్లు భారత వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ ఆరోపణలపై చైనా వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ స్పందించలేదు. 7
📉 అసలు సమస్య.. ‘నమ్మక లోటు’
రెండు దేశాల మధ్య రాజకీయంగా సంభాషణలు పెరుగుతున్నప్పటికీ.. వ్యాపార రంగంలో ‘నమ్మక లోటు’ ప్రధాన అడ్డంకిగా ఉందని న్యూఢిల్లీకి చెందిన పరిశోధనా సంస్థకు చెందిన నిపుణుడు హర్ష్ పంత్ అభిప్రాయపడ్డారు.
చైనాకు భారీ ఆర్థిక సామర్థ్యం ఉందని, అమెరికా వాణిజ్య విధానాలతో భారత్, చైనా రెండూ సవాళ్లు ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో చైనా నమ్మకమైన భాగస్వామిగా ఎదగడానికి అవకాశం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే దానికి పరస్పర విశ్వాసం, భద్రతాపరమైన హామీలు, వ్యాపార అడ్డంకుల తొలగింపు అవసరం.
🇮🇳 భారత్ ముందున్న సవాలు ఏమిటి?
చైనాతో సంబంధాలను పూర్తిగా తెంచుకోవడం భారత్కు ఆచరణాత్మకం కాదు. ఎలక్ట్రానిక్స్, సౌర విద్యుత్, పారిశ్రామిక పరికరాలు, మౌలిక వసతుల రంగాల్లో చైనా సరఫరా గొలుసులతో భారత్కు ఇప్పటికీ గణనీయమైన అనుసంధానం ఉంది. అదే సమయంలో జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన సున్నితమైన రంగాల్లో అధిక ఆధారపడటం కూడా భారత్కు ఇష్టం లేదు.
అందుకే న్యూఢిల్లీ ప్రస్తుతం ‘వాణిజ్యం కావాలి.. కానీ భద్రతను పణంగా పెట్టకుండా’ అనే సమతుల్య విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నట్లు పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి. పెట్టుబడులకు కొంత అవకాశం కల్పిస్తూనే.. కీలక సాంకేతికత, డేటా, మౌలిక వసతులు, భద్రతకు సంబంధించిన రంగాల్లో కఠిన పరిశీలన కొనసాగుతోంది.
జిన్పింగ్ భారత్ పర్యటన జరిగి మోదీతో భేటీ అయితే సంబంధాల మెరుగుదలకు కొత్త అవకాశం లభించవచ్చు. కానీ పెట్టుబడులు, వీసాలు, సాంకేతిక పరికరాలు, డేటా భద్రత, కీలక మౌలిక వసతుల విషయంలో ఉన్న అనుమానాలు ఒక్క సమావేశంతో తొలగిపోవు. భారత్–చైనా సంబంధాల తదుపరి దశకు ‘నమ్మకం’నే అసలు పరీక్షగా మారనుంది.
