అయితే భారత్–చైనా సంబంధాలను కేవలం సరిహద్దు వివాదానికి బందీ చేయలేమని స్పష్టం చేశారు.
ఢిల్లీలో జరిగిన జీబీ పంత్ మెమోరియల్ లెక్చర్లో ‘భారత్ భద్రతకు ముప్పులు–సవాళ్లు’ అంశంపై ఆయన మాట్లాడారు.
🔴 చైనా.. దీర్ఘకాలిక సవాలు
చైనా విషయంలో భారత్ ముందున్న సవాలు సాధారణమైనది కాదని చౌహాన్ పేర్కొన్నారు.
సరిహద్దు వివాదం ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు. వాస్తవాధీన రేఖ (LAC) విషయంలో కూడా ఇరు దేశాల మధ్య పరస్పర అంగీకరించిన స్పష్టమైన నిర్వచనం లేదు.
సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో మౌలిక వసతుల నిర్మాణం, ముందస్తు సైనిక మోహరింపు, ఇరు దేశాల మధ్య LACపై భిన్నమైన అవగాహనలు
ఘర్షణ, ఉద్రిక్తత పెరిగే అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయని ఆయన హెచ్చరించారు.
🇨🇳 సరిహద్దుతోనే సంబంధాలు ఆగిపోవద్దు
భారత్, చైనా రెండూ ఆసియాలో కీలక శక్తులు, పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు, సుదీర్ఘ నాగరికతలు అని చౌహాన్ అన్నారు.
ఇరు దేశాల మధ్య కొన్ని అంశాల్లో సహకారం ఉన్నప్పటికీ.. మరికొన్ని రంగాల్లో పోటీ, విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపారు.
ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ వ్యవస్థపై ఇరు దేశాలకు భిన్నమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ
చైనాతో సంభాషణ కొనసాగించడం భారత్కు అవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
📞 సైనిక కమ్యూనికేషన్ కీలకం
సరిహద్దులో స్థిరత్వం కోసం అప్రమత్తత, విశ్వసనీయ సైనిక సామర్థ్యాలు, స్పష్టమైన ఒప్పందాలు, వాటిని నిరంతరం అమలు చేయడం
అవసరమని చౌహాన్ అన్నారు.
ఇటీవల భారత్–చైనా మధ్య అదనపు మిలిటరీ హాట్లైన్లు, ఈశాన్య ప్రాంతంలో
కార్ప్స్ కమాండర్ స్థాయి చర్చలు జరగనున్నట్లు వచ్చిన వార్తలను ఆయన స్వాగతించారు.
ఇలాంటి కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు సరిహద్దులో చిన్న ఉద్రిక్తతలు పెద్ద సంక్షోభాలుగా మారకుండా నిరోధించడంలో కీలకంగా ఉంటాయి.
🤝 డోవల్–వాంగ్ చర్చల తర్వాత కీలక పరిణామాలు
జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ డోవల్, చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీ ఇటీవల బీజింగ్లో ప్రత్యేక ప్రతినిధుల స్థాయిలో చర్చలు జరిపారు.
సరిహద్దు విభజన, సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, ద్వైపాక్షిక సంబంధాల మెరుగుదల వంటి అంశాలు చర్చకు వచ్చాయి.
ఈ చర్చల తర్వాత సైనిక స్థాయిలో కమ్యూనికేషన్ పెంచేందుకు చర్యలు జరుగుతున్నాయి.
తూర్పు, మధ్య ఆర్మీ కమాండ్లను చైనా వైపు ఉన్న సంబంధిత కమాండ్లతో అనుసంధానించే హాట్లైన్ల ప్రతిపాదనతో పాటు
అదనపు సీనియర్ కమాండర్ సమావేశ కేంద్రాలపై కూడా కసరత్తు జరుగుతోంది.
🇵🇰 పాకిస్థాన్ కూడా పెద్ద ముప్పే!
ఇదే ప్రసంగంలో పాకిస్థాన్పై కూడా అనిల్ చౌహాన్ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.
పాకిస్థాన్ రాబోయే కాలంలోనూ భారత్కు ప్రధాన భద్రతా ఆందోళనగా, ముప్పుగా కొనసాగుతుందని అన్నారు.
పాకిస్థాన్ ఇటీవల సౌదీ అరేబియా, టర్కీతో కుదుర్చుకున్న రక్షణ ఒప్పందాలు ఇస్లామాబాద్లో
అతివిశ్వాసాన్ని పెంచే అవకాశం ఉందని, అది మరో వ్యూహాత్మక పొరపాటుకు దారితీయొచ్చని ఆయన హెచ్చరించారు.
ఉగ్రవాదం, సరిహద్దు దాటి కార్యకలాపాలు, నాన్-స్టేట్ యాక్టర్ల వినియోగం పాకిస్థాన్ వ్యూహంలో కీలకంగా ఉన్నాయని,
వీటిని ఎదుర్కొనేందుకు భారత్ విశ్వసనీయ నిరోధక సామర్థ్యాన్ని కొనసాగించాలని సూచించారు.
🌏 ప్రపంచం మారుతోంది.. భారత్ సిద్ధంగా ఉండాలి
ప్రపంచ భద్రతా వ్యవస్థలో ప్రస్తుతం వేగంగా మార్పులు జరుగుతున్నాయని చౌహాన్ అన్నారు.
పాత శక్తి సమీకరణాలు బలహీనపడుతుండగా, కొత్త వ్యవస్థ ఇంకా పూర్తిగా రూపుదిద్దుకోలేదని పేర్కొన్నారు.
భవిష్యత్తులో దేశాల మధ్య సంబంధాలు శాశ్వత మిత్రత్వం లేదా శాశ్వత శత్రుత్వం కంటే
అవసరం, ప్రయోజనం ఆధారంగా మారే అవకాశం ఉందని ఆయన వివరించారు.
వాణిజ్యంలో భాగస్వామిగా ఉన్న దేశం సాంకేతిక రంగంలో పోటీదారుగా ఉండొచ్చని, ఒక ప్రాంతంలో భద్రతా భాగస్వామిగా ఉన్న దేశం మరో ప్రాంతంలో భిన్న వైఖరి తీసుకోవచ్చని అన్నారు.
⚔️ భారత్ స్వయం సమృద్ధి.. కీలక ఆయుధం
మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితుల్లో భారత్ అన్ని రకాల పరిణామాలకు సిద్ధంగా ఉండాలని మాజీ CDS సూచించారు.
స్వయం సమృద్ధి దేశం బలహీనతలను తగ్గిస్తుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
చైనా, పాకిస్థాన్ వంటి ప్రత్యక్ష భద్రతా సవాళ్లతో పాటు పొరుగు దేశాల్లో అస్థిరత,
ఉగ్రవాదం, మారుతున్న అంతర్జాతీయ శక్తి సమీకరణాలను కూడా భారత్ ఒకేసారి ఎదుర్కోవాల్సిన పరిస్థితి ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి.
ఆ ఒక్క అంశానికే పరిమితం చేయకూడదన్నది అనిల్ చౌహాన్ వ్యాఖ్యల సారాంశం. సరిహద్దులో అప్రమత్తతతో పాటు
సంభాషణ, సైనిక కమ్యూనికేషన్, నిరోధక సామర్థ్యం, స్వయం సమృద్ధి సమాంతరంగా కొనసాగాలని ఆయన సూచించారు.
