ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ కీలక భేటీకి సిద్ధమవుతున్న వేళ బీజింగ్ నుంచి ఆసక్తికరమైన సంకేతాలు వెలువడ్డాయి. భారత్–చైనా సంబంధాలను వ్యూహాత్మక, దీర్ఘకాలిక దృక్పథంతో చూడాలని, ఇరుదేశాల మధ్య ఉన్న విభేదాలను సరిగ్గా పరిష్కరించుకుంటూ సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని చైనా స్పష్టం చేసింది.
మూడో ఏడాది వరుసగా భేటీ
బ్రిక్స్ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ శనివారం న్యూఢిల్లీకి రానున్నారు. దాదాపు ఏడేళ్ల తర్వాత ఆయన భారత్కు వస్తుండటం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. బ్రిక్స్ సదస్సు సందర్భంగా మోదీతో ద్వైపాక్షిక భేటీ కూడా జరగనుంది.
కజాన్, టియాంజిన్ సమావేశాల తర్వాత వరుసగా మూడో ఏడాది ఇరువురు నేతలు సమావేశం కానున్నారని చైనా విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి మావో నింగ్ తెలిపారు.
“విభేదాలను సరిగ్గా పరిష్కరించుకోవాలి”
భారత్తో సంబంధాలను వ్యూహాత్మక స్థాయి నుంచి, దీర్ఘకాలిక దృష్టితో నిర్వహించేందుకు చైనా సిద్ధంగా ఉందని మావో నింగ్ చెప్పారు. ఇరుదేశాల నేతల మార్గదర్శకత్వాన్ని అమలు చేస్తూ సంభాషణను పెంచుకోవడం, సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం, విభేదాలను సరిగ్గా నిర్వహించడం తమ లక్ష్యమని పేర్కొన్నారు.
భారత్, చైనా మంచి పొరుగు దేశాలుగా, పరస్పరం సహకరించుకునే భాగస్వాములుగా ఉండాలని చైనా ఆకాంక్షిస్తున్నట్లు ఆమె తెలిపారు.
2020 తర్వాత సంబంధాల్లో కీలక మలుపు?
2020లో తూర్పు లద్దాఖ్లో సైనిక ప్రతిష్టంభన తర్వాత భారత్–చైనా సంబంధాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను క్రమంగా తగ్గించే ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి. సరిహద్దులో శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడంతో పాటు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడంపై ఇరువైపులా చర్చలు జరుగుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీ ద్వారా సరిహద్దు సమస్యతో పాటు వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ప్రజల మధ్య సంబంధాలపై భవిష్యత్ దిశకు సంకేతాలు వెలువడే అవకాశం ఉందని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.
సరిహద్దుపై ఇప్పటికే కీలక చర్చలు
మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీకి ముందు జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్, చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీ మధ్య సరిహద్దు అంశంపై విస్తృత చర్చలు జరిగాయి. సరిహద్దులో శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడం, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మెరుగుపరచే చర్యలపై ఇరుపక్షాలు చర్చించాయి.
ఆగస్టు 25న బీజింగ్లో జరిగిన 25వ ప్రత్యేక ప్రతినిధుల సమావేశంలో ఎనిమిది అంశాలపై ఏకాభిప్రాయం కుదిరినట్లు భారత్ తెలిపింది. సరిహద్దు విభజన, సరిహద్దు నిర్వహణపై ముందస్తు ఫలితాలను సాధించే దిశగా చర్చలు కొనసాగించాలని ఇరుదేశాలు అంగీకరించాయి.
బ్రిక్స్పైనా చైనా ఆశలు
బ్రిక్స్ అభివృద్ధి చెందుతున్న, వర్ధమాన దేశాల మధ్య ఐక్యతకు కీలక వేదికగా మారిందని చైనా పేర్కొంది. బహుపాక్షికత, న్యాయం, సమానత్వం, పరస్పర ప్రయోజనకర సహకారానికి బ్రిక్స్ కట్టుబడి ఉందని మావో నింగ్ తెలిపారు.
పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్–అమెరికా ఘర్షణ, రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం వంటి అంతర్జాతీయ సంక్షోభాల మధ్య బ్రిక్స్ దేశాలతో కలిసి చర్చలు, సంప్రదింపుల ద్వారా వివాదాల పరిష్కారానికి కృషి చేయాలని చైనా భావిస్తున్నట్లు ఆమె చెప్పారు.
జిన్పింగ్ గతంలో ఎప్పుడు వచ్చారు?
జిన్పింగ్ చివరిసారిగా 2019లో భారత్ పర్యటించారు. తమిళనాడులోని మహాబలిపురంలో మోదీతో అనధికారిక సమావేశం నిర్వహించారు. అంతకుముందు 2016లో గోవాలో జరిగిన బ్రిక్స్ సదస్సుకు హాజరయ్యారు. 2014లో తొలిసారి భారత్కు వచ్చిన జిన్పింగ్ అప్పటి ప్రధాని మోదీతో విస్తృత చర్చలు జరిపారు.
భారత్కు సరిహద్దే ప్రధాన అంశం
భారత్–చైనా సంబంధాల సాధారణీకరణలో సరిహద్దు శాంతి కీలకంగా ఉంది. 2020 తూర్పు లద్దాఖ్ ప్రతిష్టంభన తర్వాత ఇరుదేశాల మధ్య విశ్వాసం దెబ్బతిన్న నేపథ్యంలో సైనిక, దౌత్య చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
అందువల్ల బ్రిక్స్ వేదికగా జరిగే మోదీ–జిన్పింగ్ సమావేశంలో సరిహద్దులో శాంతి, వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ వద్ద స్థిరత్వం, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు వంటి అంశాలు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
మాటలు.. మరి అడుగులు?
“విభేదాలను సరిగ్గా పరిష్కరించుకోవాలి”, “దీర్ఘకాలిక దృక్పథంతో సంబంధాలను చూడాలి” అంటూ బీజింగ్ ఇచ్చిన సంకేతాలు మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీపై అంచనాలను పెంచుతున్నాయి. అయితే భారత్ దృష్టిలో సరిహద్దులో శాంతి, నమ్మకం పునరుద్ధరణే ద్వైపాక్షిక సంబంధాల మెరుగుదలకు కీలకం. ఈ సమావేశం తర్వాత ఇరుదేశాల సంబంధాలు ఏ దిశగా సాగుతాయన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
