హెచ్చరించేందుకు ఎరుపు రంగు షట్కోణ ఆకారపు లేబుళ్లు ఏర్పాటు చేయాలన్న భారత ఆహార భద్రత,
ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ) ప్రతిపాదనపై సుప్రీంకోర్టు పలు కీలక ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.
ఈ అంశంపై జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్ల ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది.
🔴 ఎర్ర షట్కోణంలో ఏం ఉంటుంది?
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ఆగస్టు 28న దాఖలు చేసిన అఫిడవిట్లో ఎరుపు రంగు షట్కోణ హెచ్చరిక
లేబుళ్లను ప్రతిపాదించింది. అధికంగా ఉండే పోషక పదార్థాలను బట్టి
“అధిక కొవ్వు”, “అధిక చక్కెర”, “అధిక ఉప్పు” వంటి హెచ్చరికలు
ముద్రించాలని ప్రతిపాదించింది.
సంబంధిత ఉత్పత్తులకు వర్తించే సందర్భంలో “అధికంగా తీపి కలిగిన పానీయం”
అనే హెచ్చరికను కూడా ఉంచే ప్రతిపాదన ఉంది. ఈ హెచ్చరిక అక్షరాల పరిమాణం ప్యాకెట్ వెనుక
ఉన్న పోషక విలువల పట్టికలోని అక్షరాల కంటే ఒక పాయింట్ పెద్దగా ఉండాలని ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ
ప్రతిపాదించింది.
⚖️ రెండు దశల విధానంపై కోర్టు ప్రశ్న
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ప్రతిపాదనలో హెచ్చరికలను రెండు దశల్లో అమలు చేయాలని పేర్కొంది.
తొలిదశలో ఉప్పు, చక్కెర, సంతృప్త కొవ్వులో కనీసం రెండింటి మోతాదు
అధికంగా ఉన్న ఉత్పత్తులకు హెచ్చరికలు ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించింది.
రెండో దశలో వీటిలో ఏ ఒక్కటి అధికంగా ఉన్నా హెచ్చరిక లేబుల్
ఏర్పాటు చేయాలని పేర్కొంది. అయితే ఈ రెండు దశల మధ్య ఇంత విభజన ఎందుకని
సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నించింది.
చక్కెర, ఉప్పు, సంతృప్త కొవ్వు ఒక్కొక్కటిగా అధికంగా ఉన్నా ఆరోగ్యంపై ప్రభావం
చూపే అవకాశం ఉన్నప్పుడు రెండో దశను ఆలస్యం చేయడానికి కారణం ఏమిటో వివరించాలని
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐని ధర్మాసనం కోరింది.
⏳ “రెండో దశ ఎప్పుడో చెప్పాలి”
రెండు దశల అమలుకు మధ్య ఖచ్చితమైన గడువు ఉండాలని సుప్రీంకోర్టు
స్పష్టం చేసింది. పరిశ్రమలకు ఉత్పత్తుల తయారీ విధానాలను మార్చుకోవడానికి సమయం,
వినియోగదారుల ఆమోదం వంటి అంశాలు రెండో దశ అమలుపై అనిశ్చితికి కారణం కాకూడదని
ధర్మాసనం పేర్కొంది.
తొలిదశ ప్రారంభమైన తర్వాత రెండో దశ ఎప్పుడు అమల్లోకి వస్తుందో స్పష్టత లేకపోతే
అది నిరవధికంగా వాయిదా పడే అవకాశం ఉంటుందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
📏 లేబుల్ పరిమాణంపైనా సందేహాలు
ప్రతిపాదిత ఎరుపు షట్కోణం ఎంత పరిమాణంలో ఉండాలి? ప్యాకెట్పై ఎక్కడ
ఉంచాలి? దాని పరిమాణాన్ని ఎలా లెక్కించాలి? వంటి అంశాలపై కూడా
సుప్రీంకోర్టు వివరణ కోరింది.
ఎరుపు రంగును ఉపయోగించడం వల్ల శాఖాహారం, మాంసాహారం గుర్తుల విషయంలో
వినియోగదారులకు ఇప్పటికే ఉన్న అవగాహనతో గందరగోళం ఏర్పడే అవకాశం ఉందా అని
ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది.
ఉప్పు, చక్కెర, కొవ్వుకు వేర్వేరు షట్కోణ హెచ్చరికలు ఇవ్వాలా?
లేక ఒకే సమ్మిళిత గుర్తులో చూపించాలా? అన్నదానిపైనా ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ వివరణ ఇవ్వాలని
కోర్టు కోరింది.
👁️ అక్షరాలు మాత్రమే సరిపోతాయా?
దేశంలో భిన్నమైన అక్షరాస్యత స్థాయులు, భాషలు ఉన్న నేపథ్యంలో
కేవలం పదాలతో హెచ్చరికలు ఇవ్వడం ఎంతవరకు ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది?
అని కూడా ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది.
ప్రతి ఒక్కరికీ సులభంగా అర్థమయ్యేలా పదాలతో పాటు
చిత్రాత్మక గుర్తులను కూడా ఉపయోగించే అవకాశాన్ని పరిశీలించాలని
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐని కోరింది.
🧂 ఉప్పు, చక్కెర తగ్గిస్తే.. మరో సమస్య వస్తుందా?
ఆహార పదార్థాల్లో ఉప్పు, చక్కెర, కొవ్వును తగ్గించే క్రమంలో తయారీదారులు
కృత్రిమ సంరక్షకాలు, ఎమల్సిఫయర్లు వంటి ఇతర పదార్థాల వినియోగాన్ని
పెంచే అవకాశం ఉందా? అన్నదానిపైనా కోర్టు వివరణ కోరింది.
అలాగే హెచ్చరికలు జోడించిన చక్కెర, కొవ్వు ఆధారంగా ఉండాలా?
లేక మొత్తం చక్కెర, సంతృప్త కొవ్వు ఆధారంగా ఉండాలా? అన్న అంశాన్ని కూడా
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ స్పష్టం చేయాల్సి ఉంది.
🧒 పిల్లల ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక దృష్టి
ప్యాకేజ్డ్ ఆహార పదార్థాలపై స్పష్టమైన హెచ్చరికలు వినియోగదారుల ఆరోగ్యానికి,
ముఖ్యంగా పిల్లల ఆరోగ్యానికి ఎంతవరకు ఉపయోగపడతాయన్న అంశం
ఈ ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యంలో కీలకంగా మారింది.
పాఠశాల విద్యార్థుల్లో పోషకాహారంపై అవగాహన పెంచేందుకు పాఠ్యాంశాలు,
శిక్షణా కార్యక్రమాలు, ఇతర చర్యలు చేపట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏం చేస్తోందో
కూడా కోర్టు వివరాలు కోరింది.
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ప్రతిపాదనలోని లోపాలను సరిచేసి, కోర్టు లేవనెత్తిన ప్రశ్నలకు
సమాధానాలు ఇవ్వాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. 10 రోజుల్లో
వివరణ ఇవ్వాలని ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐకి గడువు ఇచ్చి, తదుపరి విచారణను
సెప్టెంబర్ 28కి వాయిదా వేసింది.
ప్యాకేజ్డ్ ఆహారంలో ఏం ఉందో వినియోగదారుడికి ప్యాకెట్ తెరవకముందే స్పష్టంగా
తెలియజేయాలన్నదే హెచ్చరిక లేబుళ్ల వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం. అయితే ఏ పదార్థానికి
ఎంత పరిమాణాన్ని “అధికం”గా పరిగణించాలి, హెచ్చరికను ఎలా చూపించాలి, ఎప్పటి నుంచి
తప్పనిసరి చేయాలి అన్న అంశాల్లో స్పష్టమైన విధానం అవసరం. సుప్రీంకోర్టు లేవనెత్తిన
ప్రశ్నలు ఈ మొత్తం విధానాన్ని మరింత కచ్చితంగా రూపొందించే దిశగా కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
