హైదరాబాద్, ఆగస్టు 22 (నవజ్యోతి ప్రతినిధి):
జాతీయ రహదారులపై నిత్యం రాకపోకలు సాగించే స్థానిక వాహనదారులకు నేషనల్ హైవే అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్హెచ్ఏఐ) కొత్త సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది. టోల్ ప్లాజాకు 20 కిలోమీటర్ల పరిధిలో నివసించే అర్హులైన స్థానికులు నెలకు రూ.350 చెల్లించి నెలవారీ లోకల్ పాస్ పొందే అవకాశం కల్పించింది. దేశవ్యాప్తంగా 121 టోల్ ప్లాజాలకు ఈ విధానాన్ని విస్తరించగా.. వచ్చే నెల నుంచి పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయనున్నారు.
అర్హులైన ప్రైవేట్ వాహనదారులు ఎన్హెచ్ఏఐకి చెందిన ‘రాజ్మార్గ్యాత్ర’ యాప్ ద్వారా ఆన్లైన్లో దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. వాహన్, డిజిలాకర్ ద్వారా చిరునామా, వాహన వివరాలను ధ్రువీకరించిన అనంతరం పాస్ను ఫాస్టాగ్కు అనుసంధానం చేస్తారు. దీంతో టోల్ ప్లాజాల వద్ద వాహనాలను నిలిపి పత్రాలు చూపించే అవసరం తగ్గనుంది.
బిక్కనూరు, తూప్రాన్–మనోహరాబాద్లో స్థానికుల పరిస్థితి ఏమిటి?
కొత్త రూ.350 పాస్ విధానం నేపథ్యంలో బిక్కనూరు, తూప్రాన్–మనోహరాబాద్ ప్రాంతాల్లో ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న స్థానిక ప్రయాణ పరిస్థితిని కూడా పరిశీలించాల్సి ఉంది. బిక్కనూరు టోల్ ప్లాజా మీదుగా బిక్కనూరు మండలానికి చెందిన పలువురు స్థానికులు రోజువారీ అవసరాల కోసం కామారెడ్డికి రాకపోకలు సాగిస్తుంటారు. ఉద్యోగం, వ్యాపారం, ఇతర పనుల కోసం కొందరు రోజులో రెండు, మూడు సార్లు కూడా ప్రయాణించాల్సి వస్తుంది.
ఇలాంటి సమయంలో స్థానికులు టోల్ ప్లాజా వద్ద లోకల్ ఐడీ కార్డు చూపిస్తూ టోల్ చెల్లించకుండా అనధికారికంగా ఉచితంగా వెళ్లే పరిస్థితి ఉంది. ఇదే విధంగా తూప్రాన్–మనోహరాబాద్ ప్రాంతానికి చెందిన స్థానికులు తమ రోజువారీ అవసరాల కోసం మేడ్చల్ వైపు తరచూ రాకపోకలు సాగిస్తుంటారు. అక్కడ కూడా స్థానికులు లోకల్ ఐడీ చూపించి టోల్ చెల్లించకుండా వెళ్లే పరిస్థితి కొనసాగుతోంది.
అంటే.. రోజూ ఒకే టోల్ ప్లాజాను దాటి రాకపోకలు సాగించే స్థానికులకు ప్రస్తుతం లోకల్ ఐడీ ఒక రకమైన ప్రయాణ ఆధారంగా మారింది. ఇది అధికారికంగా ప్రకటించిన నెలవారీ పాస్ విధానం కాకపోయినా.. స్థానిక అవసరాల దృష్ట్యా క్షేత్రస్థాయిలో అనుసరిస్తున్న విధానంగా కనిపిస్తోంది.
మరి రూ.350 పాస్తో మారేదేమిటి?
ఇక్కడే కొత్త పాస్పై అసలు విశ్లేషణ మొదలవుతోంది. ఇప్పటికే లోకల్ ఐడీ చూపించి టోల్ చెల్లించకుండా వెళ్తున్న బిక్కనూరు, తూప్రాన్–మనోహరాబాద్ ప్రాంతాల స్థానికులకు రూ.350 నెలవారీ పాస్ వల్ల అదనపు ఆర్థిక ప్రయోజనం ఉండదు. పైగా ప్రస్తుతం ఎలాంటి చార్జీ లేకుండా ప్రయాణిస్తున్న వారికి కొత్తగా నెలవారీ రుసుము చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి వస్తే.. అది స్థానికులకు భారంగా మారే అవకాశం ఉంది.
అయితే కొత్త డిజిటల్ పాస్ ద్వారా ఫాస్టాగ్కు ఆటోమేటిక్గా అనుసంధానం చేసి, లోకల్ వాహనాలను టోల్ వద్ద ఆపకుండా నేరుగా పంపించే విధానం అమల్లోకి వస్తే మాత్రం మరో ప్రయోజనం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఐడీ కార్డు చూపించేందుకు వాహనం ఆపాల్సిన అవసరం లేకుండా ప్రయాణం వేగంగా సాగుతుంది.
నేడు రూ.350.. రేపు ఎంత? ఇదే అసలు ప్రశ్న!
రూ.350 అంటే కారు నడిపే వ్యక్తికి పెద్ద మొత్తంగా అనిపించకపోవచ్చు. నెలకు ఒకసారి చెల్లించే చిన్న మొత్తంగానే భావించవచ్చు. కానీ ఇప్పటివరకు ఎలాంటి రుసుము లేకుండా ప్రయాణిస్తున్న వ్యక్తికి మాత్రం ఇది కొత్త ఖర్చు. ఒకసారి ఉచిత ప్రయాణం నుంచి చెల్లింపు విధానానికి అలవాటు చేస్తే.. ఆ తర్వాత ఆ మొత్తాన్ని పెంచడం కూడా సులభమవుతుందనే వాదన ఉంది.
ఇదే వినియోగదారుల మనస్తత్వాన్ని ఆధారంగా చేసుకునే ఒక రకమైన ‘సైకలాజికల్ ప్రైసింగ్’ వ్యూహంగా కనిపించొచ్చు. మొదట చిన్న మొత్తాన్ని ఆమోదయోగ్యంగా మార్చి, క్రమంగా చెల్లింపును సాధారణ వ్యవహారంగా మార్చే విధానం అనే అనుమానాలు తలెత్తడం సహజం.
అయితే ఇది ప్రస్తుతం ఎన్హెచ్ఏఐ ఉద్దేశపూర్వకంగా చేస్తున్న వ్యూహమని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు. కానీ ఇప్పటికే ఉచితంగా ప్రయాణిస్తున్న స్థానికుల విషయంలో రూ.350 పాస్ను తప్పనిసరి చేస్తారా? భవిష్యత్లో ఈ రుసుము పెరుగుతుందా? ప్రస్తుత ఉచిత సదుపాయం కొనసాగుతుందా? అన్న ప్రశ్నలకు స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం మాత్రం ఉంది.
20 కిలోమీటర్ల నిబంధనపై స్పష్టత అవసరం
కొత్త పాస్కు 20 కిలోమీటర్ల పరిధి కీలకం. అయితే స్థానికుల విషయంలో ఈ దూరాన్ని ఎలా లెక్కిస్తారన్నది స్పష్టం కావాలి. ఆధార్లోని చిరునామానా? వాహన్ రికార్డుల్లోని చిరునామానా? గ్రామం నుంచి టోల్ ప్లాజా వరకు ఉన్న దూరమా? అనే అంశాలపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు అవసరం.
ముఖ్యంగా బిక్కనూరు నుంచి కామారెడ్డికి, తూప్రాన్–మనోహరాబాద్ నుంచి మేడ్చల్ వరకు నిత్యం రాకపోకలు సాగించే స్థానికుల విషయంలో టోల్ ప్లాజా నుంచి వారి నివాస దూరం 20 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్నదా? అనే అంశమే అర్హతకు ప్రాతిపదికగా మారనుంది. కేవలం వారు నిత్యం ఆ మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నారనే కారణంతో పాస్ లభించదు.
స్థానికులకు ఏది కొనసాగాలి?
స్థానికుల వాస్తవ అవసరాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే.. ఇప్పటికే క్షేత్రస్థాయిలో అమలవుతున్న లోకల్ ఐడీ ఆధారిత ఉచిత ప్రయాణ విధానాన్ని ఒక్కసారిగా తొలగించడం కంటే, దానిని అధికారికంగా డిజిటల్ విధానంలోకి తీసుకురావడం మరింత ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. అర్హులైన స్థానికుల ఫాస్టాగ్లను గుర్తించి ఆటోమేటిక్గా టోల్ మినహాయింపు ఇవ్వగలిగితే.. స్థానికులకు డబ్బు భారం లేకుండా, టోల్ వద్ద ఆగాల్సిన అవసరం లేకుండా రెండు ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి.
అందువల్ల రూ.350 పాస్ దేశవ్యాప్తంగా తరచూ టోల్ దాటే స్థానికులకు ఉపయోగకరమైన నిర్ణయమే అయినప్పటికీ.. ఇప్పటికే స్థానిక ఐడీ చూపించి టోల్ చెల్లించకుండా ప్రయాణిస్తున్న బిక్కనూరు, తూప్రాన్–మనోహరాబాద్ వంటి ప్రాంతాల్లో ఈ కొత్త విధానం ఎలా అమలవుతుంది? ప్రస్తుత స్థానిక ప్రయాణ సదుపాయానికి ఏం జరుగుతుంది? అన్నదే ఇప్పుడు కీలక ప్రశ్న
